4.1 ¯Á¨sÀ ªÀÄvÀÄÛ £ÀµÀÖ(Profit and loss):

 

PɼÀV£À ¸ÀªÀĸÉåUÀ½UÉ  ¤ªÀÄä ¸À®ºÉ/GvÀÛgÀ K£ÀÄ?

 

1.  ¤ªÀÄUÉƧ⠪Áå¥Áj ¸ÉßûvÀ¤zÁÝ£É. CªÀ£ÀÄ EvÀgÀ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À eÉÆvÉUÉ ZÁPÀ¯ÉÃlÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ©¸ÀÌvÀÛ£ÀÆß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀÄvÁÛ£É.

1. CªÀ£ÀÄ 10 gÀÆ.UÀ½UÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ ZÁPÀ¯ÉÃmï ¨Ágï£Àß 11gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

2. 20 gÀÆ.UÀ½UÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ ©¸ÀÌvï ¥ÁåPÉÃl£ÀÄß 23 gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

CªÀ¤UÉ ºÉaÑUÉ ¯Á¨sÀ ¨ÉÃQzÉ. CzÀPÁÌV CªÀ¤UÉ ºÉZÀÄÑ ©¸ÀÌvÀÄÛUÀ¼À£Àß ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÉÆÃ, ºÉZÀÄÑ ZÁPÀ¯ÉÃlÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÉÆà UÉÆvÁÛUÀÄwÛ®è. DUÀ ¤ÃªÀÅ ºÉZÀÄÑ ZÁPÀ¯ÉÃlÄ ªÀiÁgÀ®Ä ºÉüÀÄwÛÃgÉÆÃ, E®è ©¸ÀÌvÀÄÛ ªÀiÁgÀ®Ä ºÉüÀÄwÛÃgÉÆÃ?

2.         M§â vÉAV£À PÁ¬Ä ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 1000 vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß 6000gÀÆ.UÀ½UÉ PÉÆAqÀ£ÀÄ. CªÀÅUÀ¼À°è 100 PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ ºÁ¼ÁzÀªÀÅ. G½zÀ vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß CªÀ£ÀÄ vÀ¯Á gÀÆ.5 gÀAvÉ ªÀiÁjzÀgÉ. CªÀ¤UÉ ¯Á¨sÀªÁ¬ÄvÉà E®è CxÀªÁ £ÀµÀÖªÁ¬ÄvÉà ?

£ÀªÀÄä ¢£À ¤vÀåzÀ ªÀåªÀºÁgÀzÀ°è JzÀÄj¸ÀĪÀ EAvÀºÀ ¸ÀªÀĸÉåUÀ½UÉ GvÀÛgÀ E°è ªÀÄvÀÄÛ ªÀÄÄA¢£À ¥ÁoÀUÀ¼À°è  PÀ°AiÉÆÃt.

 

4.1.1 ±ÉÃPÀqÁ(Percentage): 

 

‘±ÉÃPÀqÁ’ ±À§Ý ¤ªÀÄUÉ®èjUÉ agÀ¥ÀjavÀ (%CAPÀUÀ¼ÀÄ, % §rØzÀgÀ, %¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è GwÛÃtðvÉ … EvÁå¢)

 

±ÉÃPÀqÁ JAzÀgÉ 100PÉÌ EAwµÀÄÖ JAzÀÄ CxÀð.

ªÁåSÉå: ‘±ÉÃPÀqÁ’ªÀÅ(‘Percentage’) 100 bÉÃzÀªÁVAiÀļÀî MAzÀÄ ©ü£ÀßgÁ²AiÀiÁVzÀÄÝ CzÀ£Àß (%) ¸ÀAPÉÃvÀ¢AzÀ ¸ÀÆa¸ÀÄvÉÛêÉ.

 

GzÁ: 

7% = 100 gÀ°è 7  = 7÷100 = 0.07

0.025 = 2.5÷100 = 2.5% (CAzÀgÉ 100 PÉÌ 2.5 )

1÷5 = 20÷100 = 20% (CAzÀgÉ 100 PÉÌ 20 )

100% JAzÀgÉ £ÀÆgÀgÀ°è £ÀÆgÀÄ JAzÀÄ CxÀð(100 out of 100).

 

4.1.1 GzÁ1:

¤ªÀÄUÉ UÀtÂvÀzÀ°è ¹PÀÌ CAPÀUÀ¼ÀÄ F PɼÀV£ÀAwgÀ°:-

 

1) ªÉÆzÀ® wAUÀ¼À ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è 25 gÀ°è 15 ( 15/25)

2) ªÀÄzsÀåªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è 100 gÀ°è 65 (65/100)

3) ªÀÄÆgÀ£Éà QgÀÄ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è 50 gÀ°è 34 (34/50)

4) ªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è 150 gÀ°è105 ( 105/150) 

 

F ªÉÄð£À «µÀAiÀÄUÀ½AzÀ D ªÀµÀð UÀtÂvÀzÀ°è ¤ªÀÄä ¥ÀæUÀwAiÀÄ£ÀÄß £ÉÆÃqÀ®Ä ¸ÁzsÀå«®è. DUÀ ¤ÃªÉt¸ÀÄwÛÃj: “J¯Áè ¥ÀjÃPÉëUÀ¼À£ÀÆß

100 CAPÀUÀ¼À°èAiÉÄà ªÀiÁrzÀÝgÉ, ¥ÀæUÀwAiÀÄ ºÉÆðPÉ ¸ÀÄ®¨sÀªÁUÀÄwÛvÀÄÛ:” £ÁªÀÅ ¥ÀæUÀwAiÀÄ£ÀÄß ¯ÉPÀ̺ÁPÀ®Ä ±ÉÃPÀqÁ PÀæªÀĪÀ£ÀÄß C£ÀĸÀj¸ÀÄvÉÛêÉ.

 

FUÀ £ÁªÀÅ ªÉÄð£À GzÁºÀgÀuÉAiÀÄ°è ºÉÆðPÉAiÀÄ ªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß 100 PÉÌ §zÀ¯Á¬Ä¸ÀĪÁ.

1. ªÉÆzÀ® ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 25 gÀ°è15

 ºÁUÁzÀgÉ 100 gÀ°è JµÀÄÖ? = (15÷25)*100 = 60

 ªÉÆzÀ® ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 60% 

 

2. ªÀÄzsÀåªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉë £ÀqÉzÀzÉÝà 100 CAPÀUÀ¼À°è:

 ªÀÄzsÀåªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è  UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 65% 

 

3.  ªÀÄÆgÀ£Éà ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ 50 gÀ°è 34

100 gÀ°è = (34÷50)*100 = 68

ªÀÄÆgÀ£Éà ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 68% 

 

4. ªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 150 gÀ°è 105

100 gÀ°è = (105÷150)*100 = 35*2 = 70 

 

ªÁ¶ðPÀ ¥ÀjÃPÉëAiÀÄ°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ = 70% 

 

£Á®ÄÌ UÀtÂvÀ ¥ÀjÃPÉëUÀ¼À°è UÀ½¹zÀ CAPÀUÀ¼ÀÄ 60%, 65%, 68%  ªÀÄvÀÄÛ 70%. 

 

4.1.1 ¸ÀªÀĸÉå1: M§â ªÁ¸ÀÄÛ²°àAiÀÄ zÀgÀ ªÉÆzÀ®Ä 25,000 gÀÆ.UÀ½UÉ 10% ªÀÄvÀÄÛ G½zÀ ªÉZÀÑPÉÌ 4%. MAzÀÄ ªÀÄ£ÉAiÀÄ PÀæAiÀÄ gÀÆ.1, 50,000 DzÀgÉ.

 

(1) ªÁ¸ÀÄÛ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀt.

(2) MlÄÖ ¨É¯ÉUÉ ªÁ¸ÀÄÛ²°àAiÀÄ zÀgÀ PÀAqÀÄ»r¬Äj.

 

¥ÀjºÁgÀ:

ªÀÄ£ÉAiÀÄ PÀæAiÀĪÀ£ÀÄß gÀÆ. 25,000 ªÀÄvÀÄÛ gÀÆ.1,25,000 JAzÀÄ «¨sÁV¸À§ºÀÄzÀÄ. (1,50,000 = 25000+125000)

ªÁ¸ÀÄÛ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀtªÀÅ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ ¨É¯ÉUÀ½UÉ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉAiÀiÁVgÀĪÀÅzÀjAzÀ, gÀÆ.25,000 ªÀÄvÀÄÛ gÀÆ.125000 PÉÌ ¥ÀævÉåÃPÀªÁV ¯ÉPÀ̺ÁPÀ¨ÉÃPÀÄ.

1. ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀt: gÀÆ.25,000 PÉÌ 10% =25,000 *10%

= 25000*(10÷100) = 2500 gÀÆ

2. gÀÆ. 1,25,000PÉÌ ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀt : 4% =125000*4 %

= 125000 *(4÷100) = gÀÆ 5000 

 ªÁ¸ÀÄÛ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ ºÀt = 2500+5000  = 7500 gÀÆ 

gÀÆ 1, 50,000 ¨É¯ÉUÉ ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀÄÝ 7500 gÀÆ

100 gÀÆ. ¨É¯ÉUÉ ²°àUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀÄÝ =(7500÷150000 )*100 =5 

 ²°àAiÀÄÄ MlÄÖ ¨É¯ÉAiÀÄ 5% zÀgÀ «¢ü¹zÁÝ£É.

 

 

 

 

 

 

vÁ¼É:

150000 zÀ 5% = (5÷100)* 150000 = 7500

 

4.1.1 ¸ÀªÀĸÉå 2: ¨sÁgÀvÀzÀ ¸ÀgÀPÁgÀªÀÅ MAzÀÄ ®PÀëQÌAvÀ ºÉaÑUÉ DzÁAiÀÄ«gÀĪÀ d£ÀjAzÀ DzÁAiÀÄ vÉjUÉ PɼÀPÀAqÀAvÉ ªÀ¸ÀÆ®Ä ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ:-

1) MlÄÖ DzÁAiÀÄzÀ°è ªÉÆzÀ® MAzÀÄ ®PÀëPÉÌ vÉjUÉ E®è                  

2) ªÀÄÄA¢£À 1 ®PÀë gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ (10% gÀ zÀgÀzÀ°è vÉjUÉ).

3) E£ÀÆß ºÉaÑ£À DzÁAiÀÄPÉÌ 15 % vÉjUÉ.

4) vÉjUÉAiÀÄ®èzÉ MlÄÖ vÉjUÉAiÀÄ 2% gÀµÀÄÖ ¸ÀÄAPÀªÀ£ÀÄß ªÀ¸ÀÆ®Ä ªÀiÁqÀÄvÀÛzÉ.      

M§â£À DzÁAiÀÄ gÀÄ. 4,00,000 EzÀÝgÉ, PɼÀV£ÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¯ÉPÀ̺ÁQ:

(1) CªÀ£ÀÄ vÉgÀ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ vÉjUÉ.

(2) CªÀ£À MlÄÖ DzÁAiÀÄPÉÌ ±ÉÃPÀqÁ vÉjUÉ.

             ¥ÀjºÁgÀ:

MlÄÖ DzÁAiÀÄ = 4, 00,000

(vÉjUÉ gÀ»vÀ DzÁAiÀÄ) = 1, 00,000

vÉjUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ DzÁAiÀÄ = 3, 00,000

vÉjUÉ ºÀtªÀÅ ¨ÉÃgÉ ¨ÉÃgÉ ªÉÆvÀÛUÀ½UÉ ªÀåvÁå¸À«gÀĪÀÅzÀjAzÀ, vÉjUÉ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀtªÀ£ÀÄß(1,00,000 ªÀÄvÀÄÛ 2,00,000) JAzÀÄ «¨sÁV¸À¨ÉÃPÀÄ.

1) vÉjUÉ PÉÆqÀĪÀ DzÁAiÀÄzÀ°è ªÉÆzÀ®Ä 1 ®PÀëPÉÌ 10%

= 100000*(10÷100) = 10,000 gÀÆ

 

2) ªÀÄÄA¢£À 2 ®PÀëPÉÌ 15%

= 200000*(15÷100) = 30,000 gÀÆ 

PÀlÖ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ vÉjUÉ = 10,000+30,000

=40,000 gÀÆ.

vÉjUÉAiÀÄ®èzÉ vÉjUÉAiÀÄ 2% gÀµÀÄÖ ¸ÀÄAPÀªÀ£ÀÄß PÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ.

2% ¸ÀÄAPÀ (40,000 ªÉÄïÉ)= 40000*(2÷100) = 800 gÀÆ. 

 

MlÄÖ vÉjUÉ PÀlÖ¨ÉÃPÁzÀzÀÄÝ= vÉjUÉ +¸ÀÄAPÀ = 40000+800 = 40800 gÀÆ.

 

FUÀ MlÄÖ 4 ®PÀë DzÁAiÀÄPÉÌ vÉjUÉ = 40800 gÀÆ.

100 gÀÆ DzÁAiÀÄPÉÌ vÉjUÉ = (40800÷400000)*100 =10.2% 

 

CªÀ£ÀÄ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ vÉjUÉAiÀÄ zÀgÀ = 10.2% 

 

vÁ¼É:

4 ®PÀëzÀ 10.2%  = (10.2÷100)* 400000 = 40800 gÀÆ – EzÀÄ PÀlÖ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ vÉjUÉ.

 

4.1.1 ¸ÀªÀĸÉå 3: MAzÀÄ £ÀUÀgÀzÀ d£À ¸ÀASÉå 24,000. UÀAqÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå 6% ºÉZÁÑV, ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå 9% ºÉZÁÑV,MlÄÖ d£À¸ÀASÉå 25,620 DzÀgÉ, D £ÀUÀgÀzÀ°ègÀĪÀ ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄ »r¬Äj. 

¥ÀjºÁgÀ:

£ÀUÀgÀzÀ°ègÀĪÀ UÀAqÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå = x DVgÀ°.

ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå = (24,000-x)

UÀAqÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå 6% ºÉZÁÑVzÉ. ºÉZÁÑzÀ UÀAqÀ¸ÀgÀÄ = x*(6÷100)

ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå 9% ºÉZÁÑVzÉ. ºÉZÁÑzÀ ºÉAUÀ¸ÀgÀÄ = (24000-x)*(9÷100)

MlÄÖ d£À¸ÀASÉå ºÉZÀѼÀ

= x*(6÷100) + (24000-x)*(9÷100)

=6x/100+ 240*9 -9x/100 = 2160-3x/100 

 MlÄÖ d£À¸ÀASÉå = ªÀÄÆ® d£À¸ÀASÉå+ ºÉZÀѼÀ= 24,000 + 2160-3x/100=25,620 (zÀvÀÛ)

26160 -3x/100 = 25620

3x/100 = 26160-25620 (JgÀqÀÆ §¢UÀ½UÉ 3x/100 £ÀÄß PÀÆr¹ ªÀÄvÀÄÛ 25620 jAzÀ PÀ¼É¬Äj.)

3x/100 = 540 : 3x = 540*100(JgÀqÀÆ §¢UÀ½UÉ 100jAzÀ UÀÄt¹j.)

                              = 54000 :   x = 18000

d£À ¸ÀASÉå ºÉZÀÄѪÀ ªÉÆzÀ®Ä EzÀÝ UÀAqÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå = 18,000, ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉå = 6000 

 

vÁ¼É: 

UÀAqÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ KjPÉ: 6% = 18000*(6÷100) = 1080

ºÉAUÀ¸ÀgÀ ¸ÀASÉåAiÀÄ KjPÉ: 9% = 6000*(9÷100) = 540

MlÄÖ d£À¸ÀASÉåAiÀÄ ºÉZÀѼÀ= 1080+540 = 1620

MlÄÖ d£À¸ÀASÉå= ªÉÆzÀ°£À d£À¸ÀASÉå + ºÉZÀѼÀ

 = 24,000 + 1620

  = 25620 - zÀvÁÛA±ÀPÉÌ ¸ÀjAiÀiÁV EzÉ.

 

4.1.1 ¸ÀªÀĸÉå 4: A UÉ B VAvÀ (33)1/3%  ºÉZÀÄÑ. C UÉ A ªÀÄvÀÄÛ B UÀ¼À 60%gÀµÀÄÖ ¹UÀĪÀ ºÁUÉ gÀÆ.45,500 £Àß A, B ªÀÄvÀÄÛ C UÀ½UÉ ºÀAaj. 

 

¥ÀjºÁgÀ:

B UÉ ¹UÀĪÀ ºÀt: x DVgÀ°.

A UÉ B VAvÀ 33 1/3 % C¢üPÀ = B UÉ ¹UÀĪÀºÀt + B AiÀÄ ºÀtzÀ (33) 1/3 %

 = x+ {33(1/3)}x÷100

 = x+(1/3)x

 = 4x/3

A ªÀÄvÀÄÛ B UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ MlÄÖ ºÀt = 4x/3+x = 7x/3

C UÉ A ªÀÄvÀÄÛ B UÀ¼À ªÉÆvÀÛzÀ 60%

C UÉ zÉÆgÉvÀ ºÀt = A ªÀÄvÀÄÛ B UÀ¼À ªÉÆvÀÛzÀ 60%

= (7x/3)*(60÷100) = 7x/5

A,B ,CUÀ½UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ MlÄÖ ºÀt = 4x/3+x+7x/5

= (20x+15x+21x)/15 (3 ªÀÄvÀÄÛ 5 gÀ ®.¸Á.C 15)

= 56x/15

ºÀAZÀ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ ºÀt = gÀÆ.45,500

45500 = 56x/15

¸ÀÄ®©üÃPÀj¹zÁUÀ, x = 12187.5 gÀÆ. – EzÀÄ B UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ ºÀt

A UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ ºÀt = BUÉ ¹PÀ̺Àt + BAiÀÄ ¹PÀ̺Àt (33) 1/3 %

= 12187.5 + 33(1/3)% *12187.5

= 12187.5+ 4062.5 =16250 gÀÆ

A ªÀÄvÀÄÛ B UÀ½UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ MlÄÖ ºÀt = 16250+12187.5 =28437.5

C UÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ ºÀt =  A ªÀÄvÀÄÛ B UÉ ¹PÀÌ ºÀtzÀ 60%

= .6*28437.5 = 17062.5 gÀÆ.

 

vÁ¼É:  

12187.5 + 16250 + 17062.5 = 45,500

 

EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀjÃQë¹:-

1. 16250 – EzÀÄ 12187.5 QÌAvÀ (33)(1/3)% ºÉZÀÄÑ.

2. 17062.5 – EzÀÄ (12187.5+16250) gÀ 60%  

 

4.1.2 ¯Á¨sÀ ªÀÄvÀÄÛ £ÀµÀÖ(Profit and Loss)

 

¤ÃªÀÅ ¢£À¤vÀåzÀ ªÀÄ£É RaðUÉ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄ vÀgÀ®Ä CAUÀrUÉ ºÉÆÃUÀÄwÛÃj. ªÀvÀðPÀ£ÀÄ ªÀiÁgÀÄPÀmÉÖ¬ÄAzÀ CxÀªÁ GvÁàzÀPÀ¤AzÀ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÀAzÀÄ ¤ªÀÄUÉ ¤²ÑvÀzÀgÀPÉÌ ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀÄvÁÛ£É. 

ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß ªÀvÀðPÀ£ÀÄ ¤ªÀÄUÉ ªÀiÁgÁl ªÀiÁrzÀ ¨É¯É= ªÀiÁjzÀ ¨É¯É (SP).

 

¤ªÀÄUÉ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁgÀ®Ä, ªÀvÀðPÀ£ÀÄ E£ÉÆߧ⠪ÀvÀðPÀ¤AzÀ

CxÀªÁ GvÁàzÀPÀ¤AzÀ CªÀÅUÀ¼À£ÀÄß ¥ÀqÉ¢gÀ¨ÉÃPÀÄ.

 

ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß ªÀvÀðPÀ£ÀÄ PÉÆAqÀ¨É¯É = C¸À®Ä¨É¯É (CP).

 

 

ªÀvÀðPÀ¤UÉ CªÀ£ÀzÉÝà DzÀ RZÀÄðUÀ½ªÉ.(ªÁå¥ÁgÀ ªÀiÁqÀ®Ä,CAUÀrAiÀÄ ¨ÁrUÉ PÀlÖ¨ÉÃPÀÄ, «zÀÄåvï ©¯ï PÀlÖ¨ÉÃPÀÄ, PÉ®¸ÀUÁgÀjUÉ ¸ÀA§¼ÀPÉÆqÀ¨ÉÃPÀÄ... EvÁå¢) DzÀÝjAzÀ ªÀvÀðPÀ£ÀÄ vÁ£ÀÄ vÀAzÀ ¨É¯ÉVAvÀ ºÉaÑ£À ¨É¯ÉUÉ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀ¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.

»ÃUÉ CªÀ¤UÉ ºÉaÑUÉ ¹UÀĪÀ ºÀtªÀÅ ªÀiÁgÁl ¨É¯É ªÀÄvÀÄÛ C¸À®Ä ¨É¯ÉUÀ¼À ªÀåvÁå¸ÀªÁVgÀÄvÀÛzÉ. EzÀ£ÀÄß ‘¯Á¨sÀ’ J£ÀÄßvÁÛgÉ.

¯Á¨sÀ = ªÀiÁgÁlzÀ¨É¯É – C¸À®Ä¨É¯É.

         = CP-SP (SP>CP)

PÉ®ªÀÅ ¸Áj ªÀvÀðPÀ£ÀÄ ºÀ¼Éà ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß SÁ°ªÀiÁqÀ®Ä, C¸À®Ä ¨É¯ÉUÉAvÀ PÀrªÉÄ ¨É¯ÉUÉ ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ. DUÀ CªÀ¤UÉ ‘£ÀµÀÖ’ DUÀÄvÀÛzÉ.

£ÀµÀÖ = C¸À®Ä¨É¯É - ªÀiÁjzÀ¨É¯É

= SP-CP ( SP<CP)

£ÁªÀÅ CAUÀr¬ÄAzÀ ¸Àé®à ¸Àé®àªÉà ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÀgÀ¨ÉÃPÁUÀÄvÀÛzÉ.

ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ ºÉaÑ£À ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÀj¸ÀĪÀÅzÀjAzÀ CªÀ¤UÉ ¨É¯ÉAiÀÄ°è ¸Àé®à jAiÀiÁ¬Äw EgÀÄvÀÛzÉ.

 

zÉÆqÀØ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß PÉÆAqÁUÀ CzÀ£ÀÄß  ‘¸ÀUÀlÄ zÀgÀ’(ºÉÆïï¸Éïï zÀgÀ)(Wholesale price)

aPÀÌ aPÀÌ ¥ÀæªÀiÁtzÀ°è ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À£ÀÄß vÉUÉzÀÄPÉÆAqÁUÀ CzÀ£ÀÄß ‘a®ègÉ zÀgÀ’(Retail price) JAzÀÆ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ.

 

AiÀiÁªÁUÀ®Æ ¸ÀUÀlÄ zÀgÀ < a®ègÉ zÀgÀ.(Whole sale price  < Retail Price)

 

 ¤ªÀÄUÉƧ⠪Áå¥Áj ¸ÉßûvÀ¤zÁÝ£É. CªÀ£ÀÄ EvÀgÀ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄUÀ¼À eÉÆvÉUÉ ZÁPÀ¯ÉÃlÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀÄvÀÄÛ ©¸ÀÌvÀÛ£ÀÆß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀÄvÁÛ£É.

1. CªÀ£ÀÄ 10 gÀÆ.UÀ½UÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ ZÁPÀ¯ÉÃmï ¨Ágï£Àß 11gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

2. 20 gÀÆ.UÀ½UÉ vÉUÉzÀÄPÉÆAqÀ ©¸ÀÌvï ¥ÁåPÉÃl£ÀÄß 23 gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

CªÀ¤UÉ ºÉaÑUÉ ¯Á¨sÀ ¨ÉÃQzÉ. CzÀPÁÌV CªÀ¤UÉ ºÉZÀÄÑ ©¸ÀÌvÀÄÛUÀ¼À£Àß ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÉÆÃ, ºÉZÀÄÑ ZÁPÀ¯ÉÃlÄUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÉÆà UÉÆvÁÛUÀÄwÛ®è. DUÀ ¤ÃªÀÅ ºÉZÀÄÑ ZÁPÀ¯ÉÃlÄ ªÀiÁgÀ®Ä ºÉüÀÄwÛÃgÉÆÃ, E®è ©¸ÀÌvÀÄÛ ªÀiÁgÀ®Ä ºÉüÀÄwÛÃgÉÆÃ?

ªÉÆzÀ® ¸ÀAzsÀ¨sÀðzÀ°è 10gÀÆ.UÀ¼À ¥Àæwà ZÁPÀ¯ÉÃnUÀÆ CªÀ¤UÉ 1gÀÆ. ¯Á¨sÀªÁ¬ÄvÀÄ.

100 gÀÆ.UÀ¼À ZÁPÀ¯ÉÃmï UÀ¼À£ÀÄß (=10¨Ágï) ªÀiÁjzÁUÀ CªÀ¤UÉ DzÀ ¯Á¨sÀ = 10gÀÆ (=10*1)

JgÀqÀ£Éà ¸ÀAzsÀ¨sÀðzÀ° 20 gÀÆ UÀ¼À ¥Àæwà ©¸ÀÌvï ¥ÁåPï ªÀiÁjzÁUÀ CªÀ¤UÁzÀ ¯Á¨sÀ = 3 gÀÆ.

100 gÀÆ ¨É¯ÉAiÀÄ (=5 ¥ÁåPï) ©¸ÀÌvï UÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁjzÁUÀ ¯Á¨sÀ 15 gÀÆ (=5*3)

¸ÀªÀÄ£ÁzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ ªÀiÁgÁlPÉÌ (=100 gÀÆ), ©¸ÀÌvï ªÀiÁjzÁUÀ CªÀ¤UÉ 5 gÀÆ (=15-10) ºÉaÑUÉ ¯Á¨sÀ¹QÌvÀÄ.

ZÁPÀ¯ÉÃnVAvÀ ©¸ÀÌvï ºÉZÀÄÑ ªÀiÁgÀĪÀÅzÀÄ ¯Á¨sÀPÀgÀªÀ®èªÉÃ?

 

£Á«°è K£ÀÄ ªÀiÁrzÉÝêÉ? JgÀqÀÆ ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è ¯Á¨sÁA±ÀªÀ£ÀÄß 100 gÀÆ(%) C¸À®Ä ¨É¯ÉAiÀÄ ªÉÄÃ¯É ¯ÉPÀ̺ÁQzÉÝêÉ.(CP).

100 gÀÆ.C¸À®Ä ¨É¯ÉUÉ ¹QÌzÀ ¯Á¨sÀªÀ£ÀÄß ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ(profit percentage) J£ÀÄßvÉÛêÉ.

100 gÀÆ.C¸À®Ä ¨É¯ÉUÉ DzÀ £ÀµÀÖªÀ£ÀÄß “±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ”(loss percentage) J£ÀÄßvÉÛêÉ.

««zsÀ ¯ÉPÁÌZÁgÀUÀ½UÉ G¥ÀAiÉÆÃV¸ÀĪÀ ¸ÀÆvÀæUÀ¼ÀÄ:

 

¯Á¨sÀ = ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É- C¸À®Ä¨É¯É (SP-CP)

£ÀµÀÖ= C¸À®Ä¨É¯É - ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É (CP-SP)

±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ=¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä ¨É¯É(Profit % = (Profit*100)÷C.P.)

±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ= £ÀµÀÖ*100÷C¸À®Ä ¨É¯É(Loss % = (Loss*100)÷C.P.)

 

4.1.2  ¸ÀªÀĸÉå 1:  M§â QgÁt CAUÀrAiÀĪÀ£ÀÄ PÉ.f.UÉ 180gÀÆ.UÀ¼ÀAvÉ 3 PÉ.f.nà ¥ÀÅrAiÀÄ£ÀÄß,PÉ.f.UÉ 130 gÀÆ.UÀ¼ÀAvÉ 2PÉ.f. nà ¥ÀÅrAiÀÄ eÉÆvÉ ¨ÉgɸÀÄvÁÛ£É. F «Ä±ÀætªÀ£ÀÄß CªÀ£ÀÄ PÉ.f.UÉ 192 gÀÆ.UÀ¼ÀAvÉ ªÀiÁjzÀgÉ, CªÀ¤UÉ ¯Á¨sÀªÁ¬ÄvÉÆ? £ÀµÀÖ D¬ÄvÉÆ? CzÀgÀ ±ÉÃPÀqÁ PÀAqÀÄ»r¬Äj.

 

¥ÀjºÁgÀ:

1. gÀÆ.180 gÀAvÉ 3 PÉ.f. nà ¥ÀÅrAiÀÄ C¸À®Ä¨É¯É = 3*180 = gÀÆ.540

2. gÀÆ.130 gÀAvÉ 2 PÉ.f. nà ¥ÀÅrAiÀÄ C¸À®Ä¨É¯É = 2*130 = gÀÆ. 260

nà ¥ÀÅrAiÀÄ MlÄÖ C¸À®Ä ¨É¯É                                      = gÀÆ.800

nà ¥ÀÅrAiÀÄ£ÀÄß «Ä±ÀætªÀiÁrzÁUÀ, MlÄÖ nà ¥ÀÅr       = 5 PÉ.f.

gÀÆ. 192 gÀAvÉ 5 PÉ.f. nà ¥ÀÅrAiÀÄ ªÀiÁjzÀ ¨É¯É             = 192*5   

          = gÀÆ. 960

 

FUÀ ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯ÉAiÀÄÄ C¸À®Ä ¨É¯ÉVAvÀ ºÉZÁÑVzÉ.

ªÁå¥ÁjUÉ ¯Á¨sÀªÁVzÉ.

 ¯Á¨sÀ=ªÀiÁjzÀ¨É¯É-C¸À®Ä¨É¯É= 960-800 = 160gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÀ ¯Á¨sÀ= ¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä¨É¯É= 160*100÷800 = 20%

 

4.1.2  ¸ÀªÀĸÉå 2:  M§â vÉAV£À PÁ¬Ä ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 1000 vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß 6000gÀÆ.UÀ½UÉ PÉÆAqÀ£ÀÄ. CªÀÅUÀ¼À°è 100 PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ ºÁ¼ÁzÀªÀÅ. G½zÀ vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß CªÀ£ÀÄ vÀ¯Á gÀÆ.5 gÀAvÉ ªÀiÁjzÀgÉ. CªÀ¤UÁzÀ ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀªÀ£ÀÄß PÀAqÀÄ»r.

 

¥ÀjºÁgÀ:

100 vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ ºÁ¼ÁzÀÝjAzÀ ªÁå¥ÁjUÉ ªÀiÁgÁlPÉÌ G½zÀ vÉAV£À PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ = 900PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ.

 F 900 PÁ¬ÄUÀ¼À ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É = 900*5 = 4500gÀÆ.

C¸À®Ä ¨É¯ÉVAvÀ ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É PÀrªÉÄAiÀiÁzÀÝjAzÀ CªÀ¤UÉ ªÁå¥ÁgÀzÀ°è

£ÀµÀÖ GAmÁ¬ÄvÀÄ.  £ÀµÀÖ = C¸À®Ä¨É¯É-ªÀiÁjzÀ¨É¯É

   =6000-4500 = 1500gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ = £ÀµÀÖ*100÷C¸À®Ä¨É¯É = (1500*100)÷6000 = 25%

 

4.1.2  ¸ÀªÀĸÉå 4 :  M§â ªÀvÀðPÀ£ÀÄ MAzÀÄ wAUÀ½£À°è gÀÆ.37,125 ªÀåªÀºÁgÀ ªÀiÁqÀÄvÁÛ£É. F ªÉÆvÀÛzÀ°è 25,000 gÀÆ.UÀ¼ÀÄ ¸ÁªÀiÁ£ÀÄ vÉUÉzÀÄPÉƼÀî®Ä RZÁðVzÉ. CªÀ£ÀÄ 9000 gÀÆ.UÀ¼À£ÀÄß ¨ÁrUÉ, PÉ®¸ÀUÁgÀgÀ ¸ÀA§¼À ªÀÄvÀÄÛ EvÀgÀ RZÀÄðUÀ½UÁV «¤AiÉÆÃV¹zÁÝ£É. ºÁUÁzÀgÉ CªÀ£À D wAUÀ¼À ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ CxÀªÁ £ÀµÀÖªÀ£ÀÄß PÀAqÀÄ»r.

 

¥ÀjºÁgÀ:

CªÀ£À RZÀÄðUÀ¼ÀÄ(C¸À®Ä¨É¯ÉUÉ ¸ÀªÀÄ) = 25,000+9000

= 34,000 gÀÆ.

CªÀ£À DzÁAiÀÄ (ªÀiÁjzÀ ¨É¯ÉUÉ ¸ÀªÀÄ) = 37,125gÀÆ.

SP>CP.  CªÀ¤UÁzÀ ¯Á¨sÀ = SP-CP

   = 37,125-34,000

   = 3125 gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ= ¯Á¨sÀ*100÷C.P = (3125*100)÷34000 = 9.19%

 

£ÀªÀÄUÉ ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É ªÀÄvÀÄÛ ¯Á¨sÀ CxÀªÁ £ÀµÀÖzÀ ±ÉÃPÀqÁªÀ£ÀÄß PÉÆmÁÖUÀ, C¸À®Ä ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß »ÃUÉ PÀAqÀÄ »rAiÀħºÀÄzÀÄ:

C¸À®Ä ¨É¯É= 100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É÷(100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ) ¯Á¨sÀªÁzÁUÀ.

C¸À®Ä ¨É¯É= 100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É ÷(100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ) £ÀµÀÖªÁzÁUÀ.

 

4.1.2 ¸ÀªÀĸÉå 5:   M§â ºÀtÂÚ£À ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ MAzÀÄ ¥À¥Áà¬Ä ºÀtÚ£Àß 12 vÀÄAqÀÄUÀ¼ÁV PÀvÀÛj¸ÀÄvÁÛ£É.¥Àæw vÀÄAqÀ£ÀÄß gÀÆ.2.50PÉÌ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É. CªÀ£ÀÄ 50%¯Á¨sÀ UÀ½¹zÀgÉ, ¥À¥Áà¬Ä ºÀtÂÚ£À PÉÆAqÀ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄ»r¬Äj.

 

¥ÀjºÁgÀ:

¥À¥Áà¬Ä ºÀtÚ£ÀÄß 12 vÀÄAqÀÄUÀ¼ÁV ªÀiÁrzÉ ªÀÄvÀÄÛ ¥Àæwà vÀÄAr£À ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É gÀÆ.2.50

¥À¥Áà¬Ä ºÀtÂÚ£À ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É (SP) = 2.50*12 = 30gÀÆ.

CªÀ£ÀÄ UÀ½¹zÀ ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ = 50%

C¸À®Ä ¨É¯É = 100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É÷(100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ) = 100*30÷(100+50)

 = 100*30÷150 = 20 gÀÆ.

vÁ¼É:

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É =30gÀÆ.  C¸À®Ä ¨É¯É = 20gÀÆ.

 ¯Á¨sÀ = SP-CP = 30-20 = 10gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ¯Á¨sÀ = ¯Á¨sÀ *100÷C¸À®Ä ¨É¯É = 10*100÷20 = 50% (zÀvÁÛA±À)

 

4.1.2 ¸ÀªÀĸÉå 6:   M§â vÀgÀPÁj ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 10 Q.UÁæA §zÀ£ÉPÁ¬Ä AiÀÄ£ÀÄß gÀÆ.71.25 PÉÌ ªÀiÁjzÁUÀ CªÀ¤UÉ 5%£ÀµÀÖªÁzÀgÉ CªÀ£ÀÄ Rjâ¹zÀ C¸À®Ä ¨É¯É PÀAqÀÄ»r¬Äj.

 

¥ÀjºÁgÀ:

ªÁå¥ÁjUÁzÀ £ÀµÀÖ = 5%

C¸À®Ä ¨É¯É = 100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É÷(100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ)

      = 100*71.25÷(100-5)

      = 100*71.25÷95

      = 75gÀÆ.

vÁ¼É:

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É =71.25 , C¸À®Ä ¨É¯É =75gÀÆ.

 £ÀµÀÖ= C¸À®Ä-ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = 75-71.25 = 3.75gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ = £ÀµÀÖ *100÷C¸À®Ä

= 3.75*100÷75 = 5% - (zÀvÁÛA±À)

 

ªÀ¸ÀÄÛ«£À C¸À®Ä ¨É¯É(CP) ªÀÄvÀÄÛ ¯Á¨sÀ CxÀªÁ £ÀµÀÖzÀ ±ÉÃPÀqÁ ¥ÀæªÀiÁtPÉÆmÁÖUÀ ªÀ¸ÀÄÛ«£À ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PɼÀPÀAqÀ ¸ÀÆvÀæ¢AzÀ PÀAqÀÄ »rAiÀħºÀÄzÀÄ:

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É(SP) = (100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ)*C¸À®Ä ¨É¯É÷100  (¯Á¨sÀªÁzÁUÀ)

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É(SP)  = (100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ)*CP÷100  (£ÀµÀÖªÁzÁUÀ)

 

FUÀ MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛªÀÅ vÀAiÀiÁgÀPÀ¤AzÀ UÁæºÀPÀ¤UÉ vÀ®¥ÀŪÀ PÀæªÀÄ ºÉÃUÉ?

  1. vÀAiÀiÁgÀPÀ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¸ÀÄvÁÛ£É.

 

  1. CªÀ£ÀÄ CzÀ£ÀÄß ¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjUÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

 

 

  1. ¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ CzÀ£ÀÄß a®ègÉ ªÁå¥ÁjUÉ ªÀiÁgÀÄvÁÛ£É.

 

  1. £ÀAvÀgÀ F a®ègÉ ªÁå¥Áj¬ÄAzÀ UÁæºÀPÀ£ÀÄ Rjâ¸ÀÄvÁÛ£É.

 

 

(vÀAiÀiÁgÀPÀ UÁæºÀPÀ¤UÉ £ÉÃgÀªÁV KvÀPÉÌ ªÀiÁgÀĪÀÅ¢®è J£ÀÄߪÀÅzÀ£ÀÄß AiÉÆÃa¹)

 

4.1.2 ¸ÀªÀĸÉå 7:  M§â vÀAiÀiÁgÀPÀ£ÀÄ MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß vÀAiÀiÁj¹ ¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjUÉ ªÀiÁgÀĪÁUÀ 50% ¯Á¨sÀ UÀ½¸ÀÄvÁÛ£É. a®ègÉ ªÁå¥ÁjUÉ ªÀiÁgÀĪÁUÀ 25% ¯Á¨sÀ UÀ½¸ÀÄvÁÛ£É. a®ègÉ ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 10% ¯Á¨sÀ«lÄÖ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß ªÀiÁgÁl ªÀiÁqÀÄvÁÛ£É. MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛ«£À vÀAiÀiÁjPÁ ªÉZÀÑ gÀÆ.200. DzÀgÉ D ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀÄ®Ä UÁæºÀPÀ£ÀÄ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ ºÀtªÉµÀÄÖ?

 

¥ÀjºÁgÀ:

 

FUÀ £ÁªÀÅ £ÉÆÃqÀ¨ÉÃPÁzÀÄÝ: vÀAiÀiÁgÀPÀ£À°è ¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è, ªÀÄvÀÄÛ a®ègÉ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è ªÀ¸ÀÄÛ«£À ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É.

¥ÀæwAiÉƧâgÀÆ ¯Á¨sÀ ¥ÀqÉAiÀÄÄwÛgÀĪÀÅzÀjAzÀ £ÁªÀÅ G¥ÀAiÉÆÃV¸À¨ÉÃPÁzÀ ¸ÀÆvÀæ

SP = (100+±ÉÃ. ¯Á¨sÀ)*C¸À®Ä ¨É¯É÷100

vÀAiÀiÁgÀPÀ£À°è ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É = (100+50)*200÷100 = 300gÀÆ.( vÀAiÀiÁgÀPÀ£À°è CP=200)

¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É = (100+25)*300÷100 = 375 gÀÆ. (¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è CP=300)

a®ègÉ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = (100+10)*375÷100 = 412.50 gÀÆ. (a®ègÉ ªÁå¥ÁjUÉ C¸À®Ä ¨É¯É CP=375)

 

vÁ¼É:

£Á«ÃUÀ vÀAiÀiÁgÀPÀ£À, ¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄ, a®ègÉ ªÁå¥ÁjAiÀÄ, ¯Á¨sÀªÀ£ÀÄß ¯ÉPÀ̺ÁPÀĪÁ.

a®ègÉ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = 412.50 C¸À®Ä ¨É¯É = 375

 ¯Á¨sÀ = 412.50-375 = 37.5 gÀÆ.

±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ = ¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä = 37.5*100÷375 = 10% - zÀvÀÛ

¸ÀUÀlÄ ªÁå¥ÁjAiÀÄ°è ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = 375. C¸À®Ä ¨É¯É = 300

 ¯Á¨sÀ = SP-CP = 375-300 = 75

 ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ = ¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä = 75*100÷300 = 25% - zÀvÀÛ

vÀAiÀiÁgÀPÀ£À°è ªÀiÁjzÀ ¨É¯É =300. C¸À®Ä ¨É¯É =200

 ¯Á¨sÀ = 300-200 = 100 gÀÆ.

  ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ = ¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä = 100*100÷200 = 50% - zÀvÀÛ

 

4.1.2 ¸ÀªÀĸÉå 8:  MAzÀÄ ªÀ¸ÀÄÛªÀ£ÀÄß 23 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ ªÀiÁjzÀÝjAzÀ, M§â ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 8% £ÀµÀÖ C£ÀĨsÀ«¹zÀ£ÀÄ. CªÀ£ÀÄ 10%¯Á¨sÀ ¥ÀqÉAiÀĨÉÃPÁzÀgÉ CzÀ£ÀÄß AiÀiÁªÀ ¨É¯ÉUÉ ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÀÄ? D ªÀ¸ÀÄÛ«£À PÉÆAqÀ ¨É¯É JµÀÄÖ?

 

¥ÀjºÁgÀ:

ªÉÆzÀ®Ä £ÁªÀÅ C¸À®Ä ¨É¯É, £ÀAvÀgÀ ªÀiÁgÀ ¨ÉÃPÁzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄ»rAiÀĨÉÃPÀÄ.

ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 23 gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁjzÀÝjAzÀ 8% £ÀµÀÖªÁ¬ÄvÀÄ.

C¸À®Ä ¨É¯É= 100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É÷(100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ) = 100*23÷(100-8)

= 100*23/92

= gÀÆ.25

CªÀ¤UÉ ªÀ¸ÀÄÛ«£À C¸À®Ä ¨É¯É 25gÀÆ.UÀ¼À ªÉÄÃ¯É 10% ¯Á¨sÀªÁUÀ¨ÉÃPÁzÀgÉ.

ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÁzÀ ¨É¯É = (100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ)*C¸À®Ä ¨É¯É÷100 = (100+10)*25÷100

    = 110*25/100

    = gÀÆ.27.5

vÁ¼É:

ªÁå¥Áj £ÀµÀÖ C£ÀĨsÀ«¹zÁÝ£É.

C¸À®Ä ¨É¯É = 25 gÀÆ. ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = 23 gÀÆ.  £ÀµÀÖ = 25-23 =2 gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ = £ÀµÀÖ*100÷C¸À®Ä ¨É¯É = 2*100÷25 = 8% - zÀvÀÛ.

27.5gÀÆ.UÀ½UÉ ªÀiÁjzÁUÀ CªÀ£ÀÄ ¯Á¨sÀ UÀ½¸ÀÄvÁÛ£É. C¸À®Ä ¨É¯É 25 gÀÆ.

¯Á¨sÀ = 27.5-25 = 2.5 gÀÆ.

 ±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ = ¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä ¨É¯É = 2.5*100÷25 =10% - zÀvÀÛ.

 

 

4.1.2 ¸ÀªÀĸÉå 9:  M§â ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 1000 ¸ËvÉPÁ¬ÄUÀ¼À£ÀÄß 3800 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ PÉÆAqÀ£ÀÄ. CªÀ£ÀÄ 2% gÀAvÉ vÉjUÉ PÀnÖzÀ£ÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¸ÁUÁtÂPÉUÁV 50 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À£ÀÄß RZÀÄðªÀiÁrzÀ£ÀÄ. CªÀÅUÀ¼À°è 40 ºÁ¼ÁzÀªÀÅ. MmÁÖgÉ 1114 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À ¯Á¨sÀ ¥ÀqÉAiÀĨÉÃPÁzÀgÉ,CªÀ£ÀÄ G½zÀªÀÅUÀ¼À£ÀÄß AiÀiÁªÀ ¨É¯ÉUÉ ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÀÄ?

 

¥ÀjºÁgÀ:

ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß PÀAqÀÄ»rAiÀĨÉÃPÀÄ. DzÀQÌAvÀ ªÀÄÄAZÉ £ÁªÀÅ C¸À®Ä ¨É¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ¯ÉPÀÌ ºÁPÀ¨ÉÃPÀÄ. CªÀ£ÀÄ Rjâ ªÀiÁrzÀ ªÀiË®åzÀ°è, vÉjUÉ, ¸ÁUÁl EªÀÅUÀ¼À£É߯Áè PÀÆr¸À¨ÉÃPÀÄ.

1000 ¸ËvÉPÁ¬ÄUÀ¼À PÀæAiÀÄ  =  3800 gÀÆ.

2% gÀAvÉ 3800 gÀÆ.UÀ½UÉ PÀnÖzÀ vÉjUÉ = 3800*2÷100 =     76

¸ÁUÁlzÀ RZÀÄð              =  50 gÀÆ.

MlÄÖ C¸À®Ä ¨É¯É                         = 3926 gÀÆ. (3800+76+50)

ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É= C¸À®Ä ¨É¯É+ ¨ÉÃPÁzÀ ¯Á¨sÀ

= 3926+1114 =    5040 gÀÆ.

40 PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ ºÁ¼ÁzÀÝjAzÀ ªÀiÁgÀ®Ä G½zÀ PÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ = 960

 ¥Àæwà ¸ËvÉPÁ¬ÄAiÀÄ£ÀÄß ªÀiÁgÀ¨ÉÃPÁzÀ zÀgÀ = 5040÷960

=  gÀÆ. 5.25

vÁ¼É:

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = ¸ËvÉPÁ¬ÄUÀ¼ÀÄ*zÀgÀ

    = 960*5.25 = 5040

¯Á¨sÀ = ªÀiÁjzÀ ¨É¯É-C¸À®Ä¨É¯É

     = 5040-3926 = 1114 (zÀvÁÛA±À)

 

 

4.1 PÀ°vÀ ªÀÄÄSÁåA±ÀUÀ¼ÀÄ

 

 

PÀæ.¸ÀA.

£É£À¦qÀ¨ÉÃPÁzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ

1

¯Á¨sÀ=ªÀiÁjzÀ ¨É¯É-C¸À®Ä¨É¯É(SP>CP DzÁUÀ)

2

£ÀµÀÖ=ªÀiÁjzÀ ¨É¯É-C¸À®Ä¨É¯É (SP<CP DzÁUÀ)

3

±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ=¯Á¨sÀ*100÷C¸À®Ä¨É¯É

4

±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ=£ÀµÀÖ*100÷C¸À®Ä¨É¯É

5

C¸À®Ä¨É¯É=100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É ÷(100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ)(¯Á¨sÀªÁzÁUÀ)

6

C¸À®Ä¨É¯É=100*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É ÷(100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ) (£ÀµÀÖªÁzÁUÀ)

7

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = (100+±ÉÃPÀqÁ ¯Á¨sÀ)*C¸À®Ä¨É¯É ÷100  (¯Á¨sÀªÁzÁUÀ)

8

ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = (100-±ÉÃPÀqÁ £ÀµÀÖ)* C¸À®Ä¨É¯É ÷100    (£ÀµÀÖªÁzÁUÀ)