4.3 zÀ¯Áè½(Brokerage):
£ÁªÀÅ FªÀgÉUÉ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ªÀiÁgÁl ªÀÄvÀÄÛ PÉƼÀÄîªÀ
ªÀåªÀºÁgÀzÀ §UÉÎ PÀ°wzÉÝêÉ. FUÀ ¤ÃqÀĪÀ ¸ÉêÉUÀ¼À(ªÀÄ£ÉAiÀÄ£ÀÄß/ºÀ¸ÀĪÀ£ÀÄß/ºÉÆ®ªÀ£ÀÄß
PÉƼÀî®Ä/ªÀiÁgÀ®Ä ¸ÀºÁAiÀÄ ªÀiÁqÀĪÀªÀ£ÀÄ)
§UÉÎ w½AiÀÄĪÁ.
¤ÃªÀÅ ªÀvÀðªÀiÁ£À ¥ÀwæPÉUÀ¼À°è ªÀÄ£ÉUÀ¼ÀÄ,
¸ÉÊlÄUÀ¼ÀÄ, ªÁºÀ£ÀUÀ¼ÀÄ, ¦ÃoÉÆÃ¥ÀPÀgÀtUÀ¼ÀÄ ªÀÄÄAvÁzÀªÀÅ ªÀiÁgÁlQÌgÀĪÀ PÀÄjvÀÄ
eÁ»ÃgÁvÀÄUÀ¼À£ÀÄß £ÉÆÃrgÀ§ºÀÄzÀÄ. ºÉaÑ£À ¸ÀAzÀ¨sÀðUÀ¼À°è ªÀiÁgÀĪÀªÀ£ÀÆ C®èzÀ, PÉƼÀÄîªÀªÀ£ÀÆ
C®èzÀ M§â ªÀåQÛAiÀÄÄ/¸ÀA¸ÉÜAiÀÄÄ F ªÀåªÀºÁgÀUÀ¼À£ÀÄß £ÀqɸÀÄvÁÛ£É. ªÀiÁgÀĪÀ – PÉƼÀÄîªÀ ªÀåªÀºÁgÀªÀ£ÀÄß EvÀåxÀðUÉƽ¸ÀĪÀ F ªÀÄzsÀåªÀwðAiÀÄ£ÀÄß
‘zÀ¯Áè¼À’(‘middleman’)CxÀªÁ ‘PÀ«Ä±À£ï KdAmï’ JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÉÛêÉ.
ªÀiÁgÀĪÀªÀ¤UÀÆ PÉƼÀÄîªÀªÀ¤UÀÆ £ÉÃgÀ ¸ÀA¥ÀPÀð
E®è¢gÀĪÀÅzÀjAzÀ zÀ¯Áè¼À£À CUÀvÀå«gÀÄvÀÛzÉ.
F ªÀåªÀºÁgÀzÀ°è zÀ¯Áè¼À£ÀÄ ¹éÃPÀj¸ÀĪÀ ºÀtPÉÌ zÀ¯Áè½
(brokerage) CxÀªÁ PÀ«Ä±À£ï (commission) J£ÀÄßvÉÛêÉ.
UÁæºÀPÀ PÉÆqÀĪÀÅzÀ£ÀÄß zÀ¯Áè½AiÉÄAzÀÄ,
ªÀiÁgÀĪÀªÀ£ÀÄ PÉÆqÀĪÀÅzÀ£ÀÄß PÀ«Ä±À£ï JAzÀÄ PÀgÉAiÀÄÄvÁÛgÉ. »ÃUÉ DvÀ£ÀÄ
JgÀqÀÆ PÀqɬÄAzÀ ºÀtªÀ£ÀÄß ¥ÀqÉAiÀħºÀÄzÀÄ.
F zÀ¯Áè½ CxÀªÁ PÀ«Ä±À£ï JA§ÄzÀÄ ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯ÉAiÀÄ
±ÉÃPÀqÁ PÀæªÀÄzÀ°è EgÀ¨ÉÃPÉAzÉãÀÆ E®è. PÉ®ªÀÅ ¸Áj ¹ÞgÀ ªÀiË®åzÀ gÀÆ¥ÀzÀ°èAiÀÄÆ
EgÀÄvÀÛzÉ:-
GzÁ:
“ªÀÄ£É RjâUÉ CxÀªÁ ¨ÁrUÉUÉ ¨ÉÃPÁzÀªÀ¤UÉ ºÀÄqÀÄQ
PÉÆlÖzÀÝPÁÌV zÀ¯Áè¼À¤UÉ 1 wAUÀ¼À ¨ÁrUÉ PÉÆqÀĪÀÅzÀÄ.”
UÁæºÀPÀ£ÀÄ PÉÆqÀ¨ÉÃPÁzÀ MlÄÖ ºÀt = ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É+zÀ¯Áè½
ªÀiÁgÀĪÀªÀ¤UÉ ¹UÀĪÀ ºÀt = ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É – PÀ«Ä±À£ï
¸ÉÆÃr ¯ÉPÀÌ ªÀiÁrzÀAvÉAiÉÄà zÀ¯Áè½ (PÀ«Ä±À£ï)
¯ÉPÀ̺ÁPÀ®Ä ¸ÀÆvÀæ«zÉ:-
1.
PÀ«Ä±À£ï (zÀ¯Áè½) = PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ* ªÀiÁjzÀ¨É¯É/100
2.
PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ = PÀ«Ä±À£ï *100 /ªÀiÁjzÀ ¨É¯É
3.
ªÀiÁjzÀ ¨É¯É(
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 1 : M§â gÉÊvÀ£ÀÄ ºÀ¸ÀĪÀ£ÀÄß 10,000 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ M§â zÀ¯Áè¼À£À
ªÀÄÆ®PÀ PÉƼÀÄîvÁÛ£É. zÀ¯Áè½AiÀÄÄ 2 ½ % DzÀgÉ zÀ¯Áè½AiÀÄ ºÀt ªÀÄvÀÄÛ ºÀ¸ÀÄ«£À ¨É¯ÉUÀ¼À£ÀÄß PÀAqÀÄ»r.
¥ÀjºÁgÀ:
zÀ¯Áè½= zÀ¯Áè½AiÀÄ
zÀgÀ*ªÀiÁjzÀ ¨É¯É/100 = 2.5*10000/100 = gÀÆ. 250
ºÀ¸ÀÄ«£À ¨É¯É= ªÀiÁjzÀ
¨É¯É + zÀ¯Áè½= 10000+250 = gÀÆ. 10,250
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 2: MAzÀÄ KeɤìAiÀÄÄ M§â
ªÀvÀðªÀiÁ£À ¥ÀwæPÉ ºÀAaPÉzÁgÀ¤UÉ 15% PÀ«Ä±À£ï
PÉÆqÀÄvÀÛzÉ. ¥Àæwà ªÀvÀðªÀiÁ£À ¥ÀwæPÉAiÀÄ ¨É¯É 3.gÀÆ.UÀ¼ÀÄ. CªÀ£ÀÄ ¢£ÀPÉÌ 50 ªÀvÀðªÀiÁ£À
¥ÀwæPÉUÀ¼À£ÀÄß ºÀAazÀgÉ, MAzÀÄ wAUÀ¼À°è CªÀ¤UÉ zÉÆgÉvÀ PÀ«Ä±À£ï JµÀÄÖ? KeɤìUÉ
¹UÀĪÀ ¤ªÀé¼À (Net) ªÉƧ®UÀÄ JµÀÄÖ?
¥ÀjºÁgÀ:
¥Àæwà ªÀvÀðªÀiÁ£À ¥ÀwæPÉAiÀÄ PÀæAiÀÄ = 3 gÀÆ
MAzÀÄ ¢£ÀzÀ ªÀiÁgÁlzÀ ºÀt = 1 ¢£ÀzÀ°è ªÀiÁjzÀ ¥ÀwæPÉ* ¥ÀwæPÉAiÀÄ ¨É¯É
= 50*3 = 150 gÀÆ.
MAzÀÄ wAUÀ¼À ªÀiÁgÁlzÀ ºÀt = ¢£ÀUÀ¼ÀÄ*MAzÀÄ
¢£ÀzÀ ºÀt
= 30*150 = 450 gÀÆ
PÀ«Ä±À£ï= PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ*ªÀiÁgÁlzÀ ºÀt/100 = 15*450/100 = 67.5 gÀÆ.
KeɤìUÉ zÉÆgÉAiÀÄĪÀ ¤ªÀé¼À ºÀt= ªÀiÁjzÀ ºÀt– PÀ«Ä±À£ï = 450 -67.5 = 382.5 gÀÆ.
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 3: 8 £ÉÃ
vÀgÀUÀwAiÀÄ UÀtÂvÀ ¥ÀoÀå ¥ÀŸÀÛPÀzÀ
¨É¯É gÀÆ. 15.75. M§â ¥ÀŸÀÛPÀ ªÁå¥ÁjAiÀÄÄ 1200 ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁj, vÀ£Àß
PÀ«Ä±À£ï PÀ¼ÉzÀÄ G½zÀ gÀÆ. 17,860.50 £Àß
¥ÀæPÁ±ÀPÀjUÉ PÉÆqÀÄvÁÛ£É. ºÁUÁzÀgÉ PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ PÀAqÀÄ»r¬Äj.
¥ÀjºÁgÀ:
¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À MlÄÖ ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É = ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À
¸ÀASÉå* zÀgÀ
= 1200*15.75 =18900 gÀÆ.
PÀ«Ä±À£ï = ªÀiÁgÁlzÀ
¨É¯É – ¥ÀæPÁ±ÀPÀjUÉ PÉÆlÖ ºÀt
= 18900-17860.5 = 1039.5 gÀÆ.
PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ= PÀ«Ä±À£ï *100 / ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É
=
1039.5*100/18900 = 5.5%
vÁ¼É:
1
¥ÀŸÀÛPÀPÉÌ PÀ«Ä±À£ï =
PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ* ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É /100
=
5.5*15.75/100 = 1039.5 = 0.86625 gÀÆ.
1200 ¥ÀŸÀÛPÀUÀ½UÉ PÀ«Ä±À£ï = ¥ÀŸÀÛPÀUÀ¼À
¸ÀASÉå * 1 ¥ÀŸÀÛPÀPÉÌ PÀ«Ä±À£ï
= 1200*.86625 = 1039.5 gÀÆ.
¥ÀæPÁ±ÀPÀjUÉ PÉÆlÖ ºÀt= ªÀiÁgÁlzÀ ¨É¯É– PÀ«Ä±À£ï
= 18900 – 1039.5 = 17860.5 gÀÆ. zÀvÀÛ
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 4 : M§â gÉÊvÀ£ÀÄ vÀ£Àß ºÉÆ®ªÀ£ÀÄß M§â KeÉAn£À
¸ÀºÁAiÀÄ¢AzÀ 68,000 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ½UÉ ªÀiÁjzÀ£ÀÄ.
CªÀ£ÀÄ ¥ÁªÀw ªÀiÁrzÀ PÀ«Ä±À£ï ªÉƧ®UÀÄ gÀÆ.2550 DzÀgÉ. PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ ªÀÄvÀÄÛ gÉÊvÀ£ÀÄ ¥ÀqÉzÀ ºÀt EªÀÅUÀ¼À£ÀÄß
PÀAqÀÄ»r.
¥ÀjºÁgÀ:
PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ= PÀ«Ä±À£ï
*100 / ªÀiÁjzÀ ¨É¯É
= 2550*100/68000 = 3.75%
gÉÊvÀ¤UÉ ¹PÀÌ ºÀt= ªÀiÁjzÀ
¨É¯É– PÀ«Ä±À£ï
= 68000-2550 = 65, 450 gÀÆ.
vÁ¼É:
PÀ«Ä±À£ï = PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ* ªÀiÁjzÀ ¨É¯É/100
= 3.75*68000/100 = 2550 gÀÆ. zÀvÁÛA±À
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 5 : M§â gÉÊvÀ£ÀÄ vÀgÀPÁjUÀ¼À£ÀÄß
ªÀiÁgÀĪÀÅzÀPÁÌV 75 gÀÆ¥Á¬ÄUÀ¼À zÀ¯Áè½AiÀÄ£ÀÄß
¥ÁªÀw¹zÀ£ÀÄ. zÀ¯Áè½ zÀgÀªÀÅ 2.5% DzÀgÉ, gÉÊvÀ£ÀÄ zÀ¯Áè½UÉ
¥ÁªÀw ªÀiÁrzÀ £ÀAvÀgÀ ¥ÀqÉzÀ ªÉƧ®UÀ£ÀÄß PÀAqÀÄ »r¬Äj.
¥ÀjºÁgÀ:
ªÀiÁjzÀ ¨É¯É = PÀ«Ä±À£ï*100/ PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ= 75*100/2.5 = 3000 gÀÆ.
gÉÊvÀ¤UÉ ¹PÀÌ ºÀt = ªÀiÁjzÀ
¨É¯É – PÀ«Ä±À£ï = 3000-75 = 2925 gÀÆ.
vÁ¼É:
PÀ«Ä±À£ï = PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ* ªÀiÁjzÀ ¨É¯É/100
= 2.5*3000/100 = 75 gÀÆ. zÀvÁÛA±À
4.3 ¸ÀªÀĸÉå 6 : MAzÀÄ PÀA¥À¤AiÀÄÄ vÀ£Àß M§â ªÀiÁgÁl ¥Àæw¤¢üUÉ 7000 gÀÆ.UÀ¼À ¸ÀA§¼À ªÀÄvÀÄÛ
ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À£ÀÄß ªÀiÁjzÀÝPÁÌV 5% PÀ«Ä±À£ï
¤ÃqÀÄvÀÛzÉ. MAzÀÄ wAUÀ½£À°è PÀA¥À¤AiÀÄÄ
D ªÀiÁgÁl ¥Àæw¤¢üUÉ gÀÆ. 9500 £Àß ¥ÁªÀw¹vÀÄ. ºÁUÁzÀgÉ D
ªÀiÁgÁl ¥Àæw¤¢üAiÀÄ ªÀÄÆ®PÀ ªÀiÁgÁlªÁzÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ¨É¯É JµÀÄÖ?
¥ÀjºÁgÀ:
ªÀiÁgÁl ¥Àæw¤¢üUÉ ¸ÀA§¼À ªÀÄvÀÄÛ PÀ«Ä±À£ï JgÀqÀÆ
¹UÀĪÀÅzÀjAzÀ ªÉÆzÀ®Ä £ÁªÀÅ CªÀ£À PÀ«Ä±À£ï ºÀtªÀ£ÀÄß ¯ÉPÀÌ ºÁPÀ¨ÉÃPÀÄ.
PÀ«Ä±À£ï = ¥ÀqÉzÀ
ªÉƧ®UÀÄ– ¸ÀA§¼À
= 9500-7000 = 2500 gÀÆ.
ªÀiÁgÁl ªÀiÁrzÀ ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ¨É¯É = PÀ«Ä±À£ï *100/ PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ
= 2500*100/5 = 50,000 gÀÆ.
vÁ¼É:
PÀ«Ä±À£ï = ªÀiÁjzÀ
ªÀ¸ÀÄÛUÀ¼À ¨É¯É* PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ/100
=50000*5/100 = 2500 gÀÆ.
¥Àæw¤¢üUÉ ¹PÀÌ ºÀt= ¸ÀA§¼À+ PÀ«Ä±À£ï= Rs 7000+2500 = 9500 gÀÆ. zÀvÀÛ
4.3 PÀ°vÀ ªÀÄÄSÁåA±ÀUÀ¼ÀÄ
|
PÀæ.¸ÀA. |
£É£À¦qÀ¨ÉÃPÁzÀ CA±ÀUÀ¼ÀÄ |
|
1 |
PÀ«Ä±À£ï (zÀ¯Áè¼À) = PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ *ªÀiÁjzÀ
¨É¯É/100 |
|
2 |
PÀ«Ä±À£ï
zÀgÀ = PÀ«Ä±À£ï *100 /ªÀiÁjzÀ ¨É¯É |
|
3 |
ªÀiÁjzÀ
¨É¯É = PÀ«Ä±À£ï *100/ PÀ«Ä±À£ï zÀgÀ |